Изложба како филмска премиера: Редица за „Таму“ на Милчо Манчевски во МСУ (галерија)

Фото: Б. Грданоски 88 фотографии на нашиот најнаградуван режисер Милчо Манчевски сликани по цел свет од Индија, Њујорк, Виетнам, Русија, Македонија, Тајван, Куба, Турција, Црна Гора, Тексас… сите тие некаде Таму – не само географски, туку и визуелно, се телепортираа Тука и станаа дел од нас, ги гледавме како публика со насмевка вечерва на отварањето на изложбата и на промоцијата на книгата од изложбата „Таму“ во Музејот на современа уметност во Скопје. Чекааа на ред заради здравствените протоколи и домашни и странски љубители на фотографијата, обичен народ и претседателот Пендаровски со првата дама. Фото: Б. Грданоски „Таму“ го надградува и го проширува досегашниот опус на фотографски дела на Манчевски, изложбите „Улица“ и „Пет капки сон“ кои исто така беа изложени во МСУ, а потоа патуваа во Њујорк, Шангај, Москва, Стокхолм, Софија, Италија, Франција, Доминиканската Република, Србија, Грција, Хрватска… Фото: Б. Грданоски Кураторката на изложбата Бојана Јанева-Шемова смета дека уникатноста на уметничката фотографија на Манчевски е во визуелниот јазик, кој допира до секого поради универзалните емоции кои зрачат од интеракцијата на ликовите, поставеноста на елементите кои ја градат композицијата и колоритот кој напати остава без здив. Фото: Б. Грданоски Изложбата е поддржана од Министерството за култура на Р. С. Македонија како дел од Годишната програма за 2020 на музејот, а книгата, во издание на „Антолог“ е поддржана и од Град Скопје и од Алкалоид. Фото: Борис Грданоски Фото: Б. Грданоски Фото: Б. Грданоски Фото: Б. Грданоски Фото: Б. Грданоски Фото: Б. Грданоски Фото: Б. Грданоски Фото: Б. Грданоски Фото: Б. Грданоски Фото: Б. Грданоски

Познатиот сликар Кирил Ефремов почина од корона вирусот

Почина познатиот ликовен уметник Кирил Ефремов, роден на 19 декември 1938 година во Штип. Битката со корона вирусот ја загуби синоќа на Инфективното одделение во Клиничка болница во Штип. Ефремов сликарство завршил во училиштето за применета уметност „Лазар Личеноски“ во Скопје, во класата на познатиот сликар и педагог Лазар Личеноски. Завршил Академија за ликовна уметност во Белград. Кирил Ефремов спаѓа во генерацијата на уметници која го најави своето присуство во современата македонска ликовна уметност, на почетокот на шеесетите години од минатиот век. Тоа беше група на тогаш млади уметници како што беа: Анастасов, Шемов, Перчинков, Ристески, Ѓеоргиевски, Ташковски, Чемерски, Франговски и др. Овие ликовни уметници, повеќето излезени од Ликовната академија во Белград, во годините на седмата деценија од 20 век, го започнаа својот творечки пат, за да понатаму се развијат во зрели уметници кои ги преземаа и ги продолжија современите текови на македонската ликовна уметност. Студиски патувања во Париз(Франција), Италија и Швајцарија. Тој беше член на СЛУЈ и на ДЛУМ од 1966 година. Во 1994 до 1996 година и самиот станува претседател на Друштвото на ликовните уметници на Р. Македонија – ДЛУМ, со што е првиот и единствен штипјанец претседател на ова здружение. Има реализирано над 50 самостојни и околу стотина групни изложби во земјата и странство. Во 1986 година за време на студискиот престој во Париз, реализира самостојна ликовна изложба во галеријата на Интернационалниот град на уметноста во Париз. Како претседател на ДЛУМ во 1996 година, повторно релизира самостојна изложба во Париз, заедно со уште неколку ликовни уменици од нашата земја. Застапен е со дела во постојани галериски поставки во Музејот за Современа Уметност – Скопје, Уметничка Галерија „Даут Пашин Амам“ – Скопје, Уметничката галерија Куманово и Штип. Неговите дела се наоѓаат во сопственост на галериски и музејски збирки во земјата, како и во приватни колекции во: Скопје, Белград, Загреб, Сараево, Љубљана, Париз, Лондон, Стокхолм, Берн, Цирих и др. градови.Застапен е во повеќе енциклопедии, од кои најзначајни се:  „Енциклопедија на ликовната уметност на Југославија“, лексикографски завод Загреб 1984; „Кој е кој во Југославија“, Хумус Белград 1969; „Кој е кој во светот“ – Маrckhes publication, Чикаго 1984; „Современо македонско сликарство“ од проф. д-р Борис Петковски – историско монографска книга. Добитник е на најголемата државна награда за сликарство на ДЛУМ „Лазар Личеноски“. Во периодот на поранешна Југославија, добитник е на втора награда за сликање на портрет, на изложбата во Тузла (БиХ), која ја доби за изработка на портрет на Јосип Броз – Тито.

Љупчо Петрески и анонимен автор добитници на наградата „ПЕГАЗ“ за најдобар необјавен роман

Љупчо Петрески со ракописот „Лазарка“ и анонимен автор со „Мртвите знаат најдобро“ се победници на конкурсот за најдобар необјавен роман на годината „ПЕГАЗ“, кој веќе втора година по ред го организираат издавачката куќа „Арс Ламина“ и фондацијата „Славко Јаневски“. На повикот кој беше отворен во јуни годинава пристигна 61 ракопис, а делата ги оценуваше тричлена комисија составена од: проф. д-р Лидија Капушевска-Дракулевска (Катедра за општа и компаративна книжевност при Филолошкиот факултет „Блаже Конески“), писателот Давор Стојановски (добитник на награда „Роман на годината“ за 2016 година) и Бисера Бендевска (уредничка во „Арс Ламина“). Жирито одлучи да се доделат две први места, а во најтесниот избор за наградата „ПЕГАЗ“ за 2020 година беа разгледани и ракописите: „Албино трип“ од Александар Русјаков и „Деса“ од Ивана Трајаноска. За „Мртвите знаат најдобро“, комисијата истакна дека е пишуван во стилот на светски популарниот современ јапонски автор Харуки Мураками. Во романот се следи приказната за татко и син кои се занимаваат со бизнис на платени убиства без никаква мотивација освен финансиската придобивка, како и понатамошното изнаоѓање решенија за прикривање на труповите. Во делото се преплетуваат судбините на повеќе ликови, во свет каде што живите го делат просторот со мртвите, а сонот и јавето се еднакво реални и важни. Иако насилството и мрачните теми се како гротескен рефрен во романот, дури и нивното повторување преминува во еден специфичен црн хумор. Ракописот „Лазарка“ од авторот Љупчо Петрески е директна референција на истоимената, парадигматична песна од славната поетеса Силвија Плат, во кој авторот – со пристап на изверзиран почитувач на книжевноста, во рембоовска смисла на зборот – ја реконструира библиската приказна за Лазарката и личната приказна на Силвија Плат во поривот да се излезе од сенката на својот идол, маж, љубовник додека истовремено нејзиното постоење е детерминирано од најчистата потреба за рамноправна љубов, се посочув во соопштението од „Арс ламина“. Наградата „ПЕГАЗ“ се состои од паричен износ од 90.000 денари и објавување на романот во посебна едиција. На минатогодишното, прво издание на „ПЕГАЗ“, за победник беше избран романот „Насон прочитана книга“ од авторката Соња Манџук, кој беше објавен и промовиран на посебна свеченост.

2021 – Година во чест на Блаже Конески

Фото: Б. Грданоски Генералното собрание на Обединетите нации ја прогласи 2021 година за Меѓународна година на мирот и довербата со цел да ги мобилизира напорите на меѓународната заедница да се обезбеди траен мир, солидарност и хармонија. Министерството за култура и Министерството за образование и наука на Република Северна Македонија почнуваат иницијатива за приклучување кон прославата на оваа Меѓународна година со програма посветена на еден од великаните на македонската култура, Блаже Конески, по повод стогодишнината од неговото раѓање. Денот на кој се родил овој исклучителен културен деец е запишан и на Листата на УНЕСКО за одбележување значајни јубилеи во светот во текот на 2021 година. Оваа годишнина заслужува сите актери на културниот, академскиот и општествениот живот да ги мобилизираат своите креативни сили за достоинствено чествување на ликот и делото на Блаже Конески. Затоа, Министерството за култура и Министерството за образование и наука подготвуваат платформа за усогласување на различните настани што ќе се одвиваат  на национално и на меѓународно ниво. Мирот и довербата се стожерите на поетската и на научната дејност на Блаже Конески. Неговото  монументално дело ги инкарнира овие длабокохуманистички идеали. претходниот член,Меркел до Атина и Анкара: Линијата меѓу војната и мирот е тенка

Фотографијата се слика со затворена уста – не мораш ништо да објаснуваш: Милчо Манчевски...

Лејла Сабит  -Во книгата и на изложбата имаме фотографии сликани по цел свет – 88 слики од Индија, Њујорк, Виетнам, Русија, Македонија, Тајван, Куба, Турција, Црна Гора, Тексас… и сите тие се некаде таму – не само географски, туку и визуелно, сите тие се на друго место, не се дел од нас, ги гледаме од надвор како набљудувач со насмевка. Таму не е тука и затоа е и убаво и страшно, вели за „Независен“  Милчо Манчевски, нашиот најнаградуван режисер кој живее и предава на релација Њујорк-Скопје, пред утрешната изложба на фотографии и промоција на книга од изложбата „Таму“ во Музејот на современа уметност во Скопје. На гала-настанот  кој го надградува и го проширува досегашниот опус на фотографски дела на Манчевски, „Улица“ и „Пет капки сон“ се очекуваат бројни гости од политичкиот и културниот живот на земјата како на секоја негова филмска премиера. Иако студира Историја на уметноста и археологија  на УКИМ во Скопје,Манчевски како американски стипендист во 1982 година дипломира на факултетот за филм и фотографија во Карбондејл, Илиноис. Додека деновиве во Тирана и во Софија го промовира последниот филм „Врба“ нашиот славен режисер ни одговори и која е магијата на фотографијата, зошто фотографии од улица, а не од монденско место и дали сака да се фотографира и да го фотографираат  него. Вие сте филмски режисер, би можеле да бидете и писател ама се одлучивте за фотографија. Што ве привлече кон фотографијата? -Ме привлече тоа што е инстантна, спонтана и експлозивна. Прегратката на приказната и ликовното скаменети во вечен миг. Ме привлече и тоа што фотографијата се слика со затворена уста – не мораш ништо да објаснуваш. Работиш по интуиција, а интуицијата е поблиска до уметничкото создавање од планирањето. Друга работа што ме привлече е тоа што кај фотографија не мораш да имаш приказна, а во филм (освен ако не е во прашање експериментален филм) мораш да имаш приказна, роб си на наративното. Има ли разлика меѓу снимање филм и фотографирање? -Огромна.  Реков дека сликаш со затворена уста, често пати и самиот не знаеш точно што сликаш. Од друга страна, кога правиш филм им објаснуваш на сите – од финансиери и продуценти, до глумци и камермани и монтажери и композитори, па на крај и на критичари. Мобилноста на уметнчката фотографија во споредба со филмот е жива благодет. Што е за вас добра фотографија? -Фотографија што сакам да ја гледам повторно и повторно, слика што ме радува поради сликата сама, а не поради содржината. Зошто фотографии од улица, а не од монденско место ? -Монденското место е лицемерно и здодевно; улицата е полна живот, радост и трагедија. Која е бојата што ги дефинира вашите фотографии?  -Сите бои. Ќе видите на изложбата и во книгата – сите ги има. Приказните што ни ги раскажувате преку филмовите секогаш се фокусирани на луѓето, без разлика кои се и од каде доаѓаат, дали се ангели или ѓаволи. И на вашите фотографии, луѓето се во фокусот.  Кои моменти од човечката природа сакавте да го „уловите“ со објективот? -Не бирам кои моменти – ги сликам оние моменти што улицата и луѓето ги нудат. Јас сум тука да им бидам на услуга, и да ги артикулирам визуелно. Немам агенда, едноставно го земам фотоапаратот секој ден и шпартам по улиците, каде и да сум во светот. Со каква опрема фотографирате? Дали е и тоа пресудно за успешна фотографија? -Мислам дека нема врска со што сликате, важно е да имате око, мозок, срце, а не голем апарат. Често пати се зборува до бесвест за технички перформанси кога нема што да се каже за она то е пред објективот. Јас сликам со обичен Сони дигитален идиот. Единствена отстапка на техниките перформанси е тоа што сликам и во JPEG и во ARW (RAW) формат. Инаку, никогаш не ги сечам моите фотографии, ниту користам филтри или фотошоп во пост-продукцијата. Работам минимални колор корекции. Она што го гледате на слика, тоа било и на улицата. Затоа и ги пласирав хештаговите #nocropnophotoshop и #никропнифотошоп. Како гледате на селфито ? Како реалност или нужно зло? -Нарцизам. Дали вие лично сакате да се фотографирате и да ве фотографираат? -Не сакам ни најмалку, ама го прифаќам како дел од професионалните обврски. Повеќе сакам да си сликам молкум и да уживам во уловеното.

Цел октомври фестивал „Букстар-20 vs Ковид-19“

Шестото издание на Фестивалот на европската литература „BookStar“/„Книжевни ѕвезди“ ќе се одржува цел месец октомври, со различни настани и активности. Слоганот на фестивалот е „BOOKSTAR-20 vs. COVID-19“. Како што соопшти организаторот – Издавачката куќа „Антолог“ од Скопје, првиот настан во рамки на Фестивалот ќе биде изложба на фотографии на македонскиот режисер Милчо Манчевски, која ќе биде отворена утре вечер, во 20 часот, во Музејот на современата уметност. Ќе биде промовирана и книга со фотографии од изложбата „Таму“, во издание на „Антолог“. Во книгата и изложбата се избрани 88 колор фотографии, создавани во период од десет години. Со „Таму“, Манчевски го промовира новиот хаштаг #никропнифотошоп (#nocropnophotoshop) со кој посочува дека неговите фотографски дела не се ниту кропирани, ниту манипулирани во постпродукција. Тие се моменти на уличното секојдневје естетизирани во мигот на улов. Следниот фестивалски настан е промоцијата на книгата „Шардоне и шпагети карбонара“ од младата македонска авторка Марта Димитров, што ќе се одржи на 5 октомври 2020 година, со почеток во 19 часот, во Домот на културата „Иван Мазов Климе“ во Кавадарци, родниот град на авторката. Книгата ќе ја промовира рецензентката Цветанка Колева, а модератор на настанот ќе биде Диме Коцевски. На 7 октомври ќе се одржи третиот фестивалски настан, онлајн-разговор со шведската авторка Софија Лундберј, авторка на „Црвениот адресар“ и на „Прашалникот е половина срце“, кој ќе се прикажува во книжарницата на „Антолог“ во Центар (веднаш до Гимназијата „Јосип Броз Тито“) со почеток во 19 часот. Разговорот ќе го води Кристина Велевска. Во текот на октомври, организаторот најавува физички, но и онлајн настани. Настаните ќе бидат најавувани на официјалниот настан на „Фејсбук“. „BookStar“ цел октомври ќе биде и месец на европската литература и сите изданија поддржани од проектот Креативна Европа на Европската Унија ќе се продаваат по специјални намалени цени во книжарниците на „Антолог“ и онлајн на antolog.mk.

Со фотографии на Манчевски почнува фестивалот „Книжевни ѕвезди“

Шестото издание на Фестивалот на европската литература „BookStar“/„Книжевни ѕвезди“ ќе се одржува цел месец октомври, со различни настани и активности. Слоганот на фествалот е „BOOKSTAR-20 vs. COVID-19“. Како што соопшти организаторот – Издавачката куќа „Антолог“ од Скопје, првиот настан во рамки на Фестивалот ќе биде изложба на фотографии на македонскиот режисер Милчо Манчевски, која ќе биде отворена утре вечер, во 20 часот, во Музејот на современата уметност. Ќе биде промовирана и книга со фотографии од изложбата „Таму“, во издание на „Антолог“. Во книгата и изложбата се избрани 88 колор фотографии, создавани во период од десет години. Со „Таму“, Манчевски го промовира новиот хаштаг #никропнифотошоп (#nocropnophotoshop) со кој посочува дека неговите фотографски дела не се ниту кропирани, ниту манипулирани во постпродукција. Тие се моменти на уличното секојдневје естетизирани во мигот на улов. Следниот фестивалски настан е промоцијата на книгата „Шардоне и шпагети карбонара“ од младата македонска авторка Марта Димитров, што ќе се одржи на 5 октомври 2020 година, со почеток во 19 часот, во Домот на културата „Иван Мазов Климе“ во Кавадарци, родниот град на авторката. Книгата ќе ја промовира рецензентката Цветанка Колева, а модератор на настанот ќе биде Диме Коцевски. На 7 октомври ќе се одржи третиот фестивалски настан, онлајн-разговор со шведската авторка Софија Лундберј, авторка на „Црвениот адресар“ и на „Прашалникот е половина срце“, кој ќе се прикажува во книжарницата на „Антолог“ во Центар (веднаш до Гимназијата „Јосип Броз Тито“) со почеток во 19 часот. Разговорот ќе го води Кристина Велевска. Во текот на октомври, организаторот најавува физички, но и онлајн настани. Настаните ќе бидат најавувани на официјалниот настан на „Фејсбук“.

Бугаринот Емил Табаков ќе диригира со Филхармонија на концертот „Шпански танц“

„Шпански танц“ е насловот на концертот на Филхармонијата, кој ќе се одржи в четврток (1 октомври) во 20 часот, на кој ќе бидат изведени барокни варијации „Пасчакона“ од македонскиот композитор Благој Цанев и „Кармен свита“ од Бизе – Шчедрин. Со оркестарот ќе диригира Емил Табаков од Бугарија. Барокните варијации „Пасчакона“ за гудачки оркестар се напишани во стилот на необарокот, како што сугерира и самиот наслов на композицијата. Делото е напишано како омаж на творештвото на Јохан Себастијан Бах во 1985 година по повод 300-годишнината од раѓањето на композиторот. Во „Кармен суита“, Шчедрин успева да ѝ даде нов здив на музиката на Бизе и да создаде креативен омаж наместо едноставен аранжман. Музиката за балетот е инвентивна и полна со енергија и активно го живее својот интернацинален живот како концертна свита. Маестро Емил Табаков (1947) од Бугарија се смета за еден од најзначајните диригенти на овие простори. Досега реализирал повеќе од 250 симфониски и оперски записи за голем број музички куќи во Бугарија, Германија, Холандија, САД, а од нив се издвојуваат комплетните снимки на сите симфонии од Густав Малер (колекција од 15 цедеа), комплетни циклуси симфонии од Александар Скрјабин и од Јоханес Брамс, сите концерти за пијано и оркестар од Лудвиг ван Бетовен.

Panic Room во МСУ, наместо екологија на стравот, екологија на мислењето

На 2 октомври во Музејот на современата уметност – Скопје, со почеток во 12 часот, ќе биде отворена групна изложба „Panic Room или скок во мислењето“. Во поставката земаат учество уметниците: Искра Димитрова, Нехат Беќири, Верица Ковачевска, Нада Прља, Велимир Жерновски, Матеј Богдановски, Христина Иваноска, Јане Чаловски, Ѓорѓе Јовановиќ, Филип Јовановски, Никола Узуновски и групата ОПА. Кураторка на изложбата е Љиљана Неделковска. Последиците од климатските промени, на чии процеси во голема мера влијае нaчинот на кој човекот се однесува, ја искористува и уништува природата, забрзано ги менуваат животните услови: загаден воздух, почва, мориња, топење на мразот, пожари, поплави, уништени екосистеми, миграции, глад, пандемии… Изложбата ја тематизира состојбата на глобалната опасност што му се заканува на светот. Уметниците со оваа изложба на разни начини и со разни уметнички техники (сликарство, инсталација, цртеж, видео, фотографии, постери, уметничкo истражувачка работилница, интерактивен виртуелен и партиципативен проект), исцртуваат координати за лоцирање на проблемите со кои се соочува современиот свет во кој живееме, како и на можни креативни платформи како места на отскок од вообичаените практики на мислење и дејствување. „Концепт на изложбата Panic room е да се понудат можни начини на редизајнирање или ресетирање на нашиот однос кон природното и социјалното опкружување. Создавање инакви пристапи на поврзување и солидарност помеѓу луѓето и нивната околина наспроти вообичаениот начин на кој животните услови се земаат здраво за готово, како нешто што се подразбира, како нешто што ни е дадено и што ни припаѓа.Воедно, изложбата е и критика на неолибералната финансиска, технолошка, биополитичка, односно некрополитичка стратегија на манипулирање и колонизирање на сите сфери на просторното, биолошкото и симболичкото постоење, и критика на скриената логиката на функционирањето на глобалниот пазар: што повеќе катастрофи (војни, политички, економски и еколошки кризи), толку повеќе профит“, вели кураторката Неделковска. Panic room не подразбира некакво безбедно место, каде што би можеле да се скриеме (како во филмот на Дејвид Финчер, од кој е и позајмен насловот), туку се однесува на интимниот, внатрешен простор како место на одлука за одлучен пресврт во мислењето: наместо резигнирано да прифатиме дека е многу полесно да се замисли крајот на светот отколку крајот на капитализмот, да направиме скок во мислењето и да го замислиме крајот на капитализмот повикувајќи „нова земја, нов народ“ (Жил Делез, Феликс Гатари) притоа отворајќи можности за нова уметност на живеење и заедништво во светот и со светот. Наместо екологија на стравот, екологија на мислењето. Ако уметноста сè уште може да не погоди, провоцира, да нè измести од нашите кодифицирани светогледи, ако сè уште може да иницира креативни и критички места од кои би се развивале потенцијални линии на отпор и промена, тогаш таа мора сета своја креативна сила да ја насочи кон разградување на воспоставените клишеа на мислење од кои постојано ги храниме нашите предрасуди и нашите ресентименти. Во оваа насока, изложбата можеби треба повеќе да се чита како еден вид експеримент, вежба во мислењето, поттик и обид од мислењето да се направи настан, сила со потенцијал за трансформација и промени оттколку само како постановка на дела кои преку понудените уметнички и естетски концепти може длабоко да нè допрат и за миг да ја разбудат во нас свеста за опасноста во која се доведовме, и себеси и светот. Зашто, за да мислиме, не треба само да станеме свесни, туку треба да направиме и пресврт. Пресврт во мислењето. Изложбата е поддржана од Министерството за култура како дел од Годишната програма за 2020 и ќе биде отворена до 1 ноември.

Миа Беговиќ во Скопје, одбележа 30 години јубилеј како актерка

Хрватската актерка Миа Беговиќ, сестра на славната Ена Беговиќ која пред 20 години загина во сообраќајна несреќа, синоќа во Културно-информативниот центар во Скопје ја изведе монодрамата „Се што сум премолчела“, објави мрежната станица „Гласот на Хрватска“ на ХРТ. Изведбата на монодрамата е реализирана со поддршка на Амбасадата на Хрватска и Заедницата на Хрватите во државава. Миа и Ена Беговиќ Со монодрамата Беговиќ ја одбележала 30-годишнината од нејзината актерска кариера. претходниот член,МНТ ги враќа парите од билетите за неодржаните претстави во март

Треба да Прочитате

Моментална Температура

Skopje
clear sky
11.6 ° C
13.3 °
10 °
87 %
2.2kmh
0 %
пет
25 °
саб
28 °
нед
31 °
пон
32 °
вто
19 °